Dienwant

Dienwant van het Nederlands Openluchtmuseum

Dienwant rij 1

Is het een muts? Een bruidstasje? Of heeft het iets met een strijkijzer te maken? Nee, dit is een zogenoemde dienhandschoen, dienwant of serveerwant. Op een dergelijke want wordt tijdens het opdienen een schaal met warm eten gepresenteerd. Vooral zilveren of verzilverde schalen geleiden warmte goed. Een dienwant voorkomt dat de bediende die het eten opdient zijn of haar handen brandt aan de verwarmde schaal. De bediende houdt de schaal op de linkerhand en presenteert deze aan de linkerkant van de aanzittende. Als alternatief voor een dienwant kan er een servet over de hand gedragen worden.

 

De dienwant in de collectie van het museum is gemaakt van witte katoenen batist en heeft rondom een ruche van batist die afgewerkt is met machinale kant. Hij is ongeveer 43 centimeter lang en 39 centimeter breed. De meeste dienwanten die bewaard zijn gebleven zijn van wit katoen of wit linnen en hebben vrijwel altijd een ruche van broderie of kant. Het voordeel van wit linnen of katoen is dat de want op hoge temperatuur gewassen kan worden. Het middengedeelte, in de vorm van een want zonder duim, is gevoerd met wollen flanel of molton. Deze voering zit los in de want of is met een paar steekjes vastgenaaid. Zo is ze eenvoudig te verwijderen wanneer de dienwant gewassen moet worden.

Dienwant van het Nederlands Openluchtmuseum
Dienwant (TR.33-78)

 

Tot aan de Tweede Wereldoorlog verdienen duizenden mannen en vrouwen hun brood als bediende, bijvoorbeeld in een landhuis op het platteland of in een groot herenhuis in de stad. De dienwant raakt dus aan de sociale geschiedenis van deze groep. Met het verdwijnen van deze beroepsgroep verdwijnt ook de kennis over specifieke gebruiksvoorwerpen die door hen gebruikt zijn. Toen de want in 1978 aan het Nederlands Openluchtmuseum is geschonken, is hij in de museuminventaris ingeschreven als ‘strijkijzerhoes’. Blijkbaar is de toenmalige museummedewerker niet opgegroeid met bedienend personeel. Recent is de ‘strijkijzerhoes’ ontmaskerd als dienwant.


Detailinformatie

Naam: Dienwant
Inventarisnummer: TR.33-78
Vervaardiger: onbekend
Datering: 1875-1925
Plaats: onbekend
Materiaal: katoen, batist, machinale kant, wol

Klik hier voor meer informatie over de dienwant

Dienwant met uitneembare binnenzijde
Dienwant met losse voering