Column: Gezondheid

Header

Rij 1 Column: Gezondheid

Gezondheid in de winter

Na de afgelopen zomer kun je je nauwelijks meer voorstellen dat iemand in Nederland te weinig vitamine D heeft aangemaakt. Zijn de levertraan en de hoogtezon nog nodig ? 

Als je nu in het Nederlands Openluchtmuseum gaat kijken, in het Kruisgebouw uit Wessem, dan wordt duidelijk dat men zich in de jaren ’50 zorgen maakte over vitamine D-gebrek. Slecht voor je weerstand tegen winterkwalen als verkoudheid en griep, slecht voor instandhouding van je botten en tanden. 

 

Zou het er mee te maken hebben dat er in de jaren ‘50 jaarlijks gemiddeld minder zonne-uren werden gemeten ? Het zijn de jaren waarin de grote industriële wederopbouw in Europa weer start, de luchtvervuiling en smog van dien is vaak als dader van bewolkt weer aangemerkt.  De trend duurde tot 1980. Vanaf toen tot nu toe, worden de jaren gemiddeld weer steeds zonniger, met waarschijnlijk een recordaantal zonne-uren voor 2018. Het gemiddeld aantal zonloze dagen per jaar verminderde met bijna 30. Goed nieuws voor onze gezondheid.

Er wordt veel geklaagd over gezondheid en over de gezondheidszorg. Wachttijden voor je aan de beurt bent; Waarom krijg je niet direct na een onderzoek de uitslag? Waarom geeft je apotheek je een medicijn van een ander merk dan je arts je heeft voorgeschreven? Waarom wordt er in de zorg altijd maar naar geld gekeken in plaats van naar het welzijn van de patiënt?

 

Als je naar het verleden kijkt dat zie je dat we het nu over luxe problemen hebben. Bezuiniging in de zorg? 20% bezuiniging op de kosten van de arts die gezondheidszorg verleende aan de armen op de Noord-Veluwe. Rond 1853. De dokter kwam niet meer en medicijnen waren er ook niet meer. Hoe het met de hoeveelheid zonuren per jaar was in die tijd weet ik niet, maar de voedingstoestand van deze mensen was ook niet best. In de winter aten ze eigenlijk vooral aardappelen en gerstmeel gekookt in zout water. Dat lijkt niet erg op de schijf van vijf. Hoe moesten die armsten van de armsten dan weer beter worden als ze ziek werden.

 

In het daglonershuisje uit Nunspeet hoor je erover. In de tuin en in de natuur werden middeltjes gezocht die als ‘huismiddeltjes’ genezing moesten bieden.

Thee van vlier tegen oogontsteking. Dat kwam vaak voor door de inwerking van de rook van het open vuur in huis op de ogen. De vlierstruik groeide buiten in het wild. Saliemelk tegen de verkoudheid. De salie groeide waarschijnlijk in de tuin. Stinkende gouwe hielp tegen ontstekingen. Die plant groeide ook in het wild. Een blad rodekool hielp tegen wonden en een boerenkoolblad tegen (wond-)roos. Het sap van een ‘gebraden knol’ hielp tegen schimmelinfectie in de mond en uiensap was het middel tegen oorpijn. De koolsoorten, de knol en de ui zullen ook wel in de tuin hebben gestaan of anders in de tuin van de buurman of van de boer waar de vader of moeder van het gezin misschien werkte.

Hoewel …. in de winter was er op de Noord-Veluwe onder de losse arbeiders grote werkloosheid. Waarschijnlijk kwam er geen inkomen binnen. Armoe troef.

 

Wat hebben we het toch goed voor elkaar. Een basisverzekering, het nummer van een huisarts in je telefoon, een ziekenhuis op maximaal 30 minuten reistijd en een ambulance die binnen 15 minuten bij je is als er echt wat aan de hand is. 

 

Leendert van Prooije  - Winterconservator         

 

 Hoogtezon Philips Biosol