Kleding: hoe wordt dit gebruikt?

Kleding
 

Thema

Kleding: hoe wordt dit gebruikt?

Bij het vervaardigen en onderhouden van kleding worden voorwerpen gebruikt waarvan zonder context moeilijk te zeggen is waar ze voor dienen. In dit thema zijn objecten te zien die niet voor zichzelf spreken. Door ze te tonen in combinatie met kledingstukken en foto’s wordt duidelijk hoe en waarvoor deze gereedschappen en hulpmiddelen gebruikt zijn.

Kleding: hoe wordt dit gebruikt?

Ronde kap

Ronde kap

Oudere meisjes en vrouwen op het eiland Marken droegen de zogenoemde 'ronde kap'. Deze muts bestond uit negen onderdelen, waaronder een ‘oopie’ of ‘oepie’. Dit hoepeltje werd tussen ondermuts en bovenmuts geplaatst en zorgde voor een mooie ronde bovenrand.

'Oepie', onderdeel van een Marker vrouwenmuts, voor 1898

Klompen op skerp

Klompen

Deze klompen van Marken zijn gemaakt om mee op het ijs te lopen. Ze zijn aan de onderzijde voorzien van scherpe punten. Op Marken heet het met punten beslaan 'de klompen op skerp zetten'.

Paar klompen 'op skerp', Marken, 1888

Plooiknijpers

Plooiknijpers

Dergelijke messing plooiknijpers werden in verschillende streekdrachten gebruikt voor het plooien van mutsen. Op Walcheren werd bijvoorbeeld het achterste gedeelte van de vrouwenmuts van kleine verticale plooitjes voorzien.

Twee plooiknijpers

Hoedenspanner

Hoedenspanner

Vilthoeden en strohoeden krimpen in de loop der tijd. Dit is een natuurlijk proces dat beïnvloed wordt door onder meer de luchtvochtigheid. Een iets te klein geworden hoed kan met een hoedenspanner worden opgerekt. Om krimp te voorkomen kan een hoed ook met een hoedenspanner erin worden opgeborgen.

Hoedenspanner

Knopenhaakje

Knopenhaakje

Met behulp van een knopenhaakje kan een knoop van een schoen of handschoen eenvoudig door het knoopsgat gehaald worden. Je steekt de haak door het knoopsgat en haakt deze vervolgens om de knoop, waarna de knoop door het gat getrokken kan worden.

Knopenhaak

Plooiplankje

Plooirol

De fijne plooitjes in een kanten muts kunnen met een plooiplankje en plooirol worden aangebracht. De kant wordt op het geribbelde plankje gelegd en vervolgens wordt er met de geribbelde rol stevig overheen gerold. Zo worden de ribbeltjes of fijne plooitjes in het vochtige en gesteven kant geperst.

Plooiplankje en -rol voor het plooien van mutsen

Turftrappen

Veenwerkers

Dit paar mannenklompen is vastgemaakt op een paar houten plankjes. Ze werden gebruikt door veenwerkers bij het aantrappen van baggerspecie op de legakkers, het zogenoemde turftrappen.

Veenklompen, 1920-1940

Handschoenspanners

Handschoenen

Handschoenspanners werden gebruikt om nauwe leren dameshandschoenen op te rekken om het aantrekken te vergemakkelijken. Hij bestaat uit twee delen die, net als bij een schaar, aan elkaar scharnieren.

Handschoenspanner

Trekmuts

Trekmuts

Octavia Schuerman-van Steenbergen uit Ovezande plaatste haar gesteven en geplooide ‘trekmuts’ rechtop in de kast wanneer zij deze niet op had. Een zakje met zand werd in de muts gelegd om hem rechtop te houden.

Steunvulling voor trekmuts, Ovezande, 1900-1985

Glanssteen

Glanssteen

Glanssteen voor het strijken en glanzen van kleding. Dit zogenoemde  kalanderen of glanzen van vooral katoenen stoffen zorgt ervoor dat ze stof- en vuilafstotend worden. Door stevig over de stof te wrijven met een glanssteen of stuk glas ontstaat de glans.

Lydietsteen, gebruikt als kalander- of glanssteen, Usselo

Kartonnetje

Kartonnetje

Een dergelijk kartonnetje werd achterin het geplooide gedeelte van de protestantse Zuid-Bevelandse vrouwenmuts geschoven. Hierdoor ontstond een puntige vorm.

Karton voor 'kuuve', Zuid-Beveland

Bezemband

Bezemband

Zogenoemd bezemband werd aan de binnenzijde onder aan een rok of japon genaaid tegen slijtage van de zoom wanneer deze de grond raakte.

Bezemband