Bloembolglas

Bloembollen kwekerij Nederlands Openluchtmuseum

Bloembolglas rij

Bloeien op glas

 

Een van de eerste Nederlandse boeken over kamerplanten heet ‘De kamertuin voor onze vrouwen en dochters’  en verscheen in 1890, uit het Duits vertaald en bewerkt door Leonard Springer. Hierin lezen we: ‘Als buiten door het barre winterweder elk leven gestremd is en de plantenwereld onder het beschuttende sneeuwkleed, in afwachting van een nieuw ontwaken, sluimert; als de bloemenvriend gedwongen wordt te vluchten uit den tuin met al diens lieflijkheden, en bloementooi gewend, het verlangen zich gevoelen de lievelingen uit den tuin mede te nemen naar de woonkamer om hen voor het verderf te beschutten en de kamer op te luisteren’

 

In menig interieur staan met bloembollen gevulde glazen in de winter in het zicht van de bewoners. De ene wil een bloeiende hyacint met de kerstdagen en een ander wil dat een bol begin april uitkomt. Voorafgaande aan de bloeitijd geldt dat de bollen op een bloembolglas in een donkere ruimte worden voorgetrokken. Pas als de wortels de bodem van het glas bereiken, mogen de glazen op bijvoorbeeld de vensterbank staan.

 

Bollenkwekers

 

Bollenkwekers vestigen zich in de eerste helft van de zeventiende eeuw in Haarlem en omgeving. Dit gebied staat destijds wereldwijd bekend als het bloemengebied van Nederland. Het Hollandse klimaat en de zandgronden blijken zich uitstekend te lenen voor het kweken van tulpen, narcissen, blauwe druifjes en hyacinten. Hun bollen zijn kostbaar in die tijd. Eén bol brengt regelmatig meer op dan de verkoop van een grachtenpand.

Bloembolglas
Bloembolglas

 

Hyacintenmanie

 

Sinds de achttiende eeuw is met name de hyacint de meest geliefde bol om op glas tot bloei te laten komen. In die eeuw is er sprake van een windhandel in hyacinten, vergelijkbaar met de windhandel in tulpen een eeuw eerder. De aanstichtster van deze manie is Madame de Pompadour, maîtresse van de Franse koning Lodewijk XV. Zij besluit dat de Nederlandse hyacint de koninklijke tuinen van het Paleis van Versailles moet verfraaien. Spoedig daarna volgt de elite haar voorbeeld en wil iedereen met een goed gevulde beurs de hyacintenbollen kopen. De hyacint groeit in die tijd uit tot de meest gewilde bloem. In 1736 is er daadwerkelijk sprake van een hyacintenmanie en speculatiewoede. In dat jaar levert één bloembol 1.600 gulden op. Daarna stort de markt in.

 

In de negentiende eeuw worden bloembollen geleidelijk aan gemeengoed en daardoor goedkoper. Van invloed hierop zijn het gemakkelijker geworden transport over water en de toenemende kennis over bloembollen bij een breed publiek.

Bloembollen kwekerij Nederlands Openluchtmuseum
Bloembollen in de kwekerij van het Nederlands Openluchtmuseum

 

Bollenglas

 

Een bollenglas wordt voor het eerst in 1709 vermeld door een Duitse kweker die rondkeek in Haarlem. Oorspronkelijk is de vorm van dit glas kegelvormig met een weinig variërende schaal, waarop het bovenste deel van de bol steunt. Vanaf de negentiende eeuw ontstaat er grote variatie aan ontwerpen en wordt gezocht naar een oplossing voor het kweken van een hyacintenbol op glas. Dit dient breed van onderen te zijn, omdat het beladen wordt met een topzware bloeiende bol en het in deze vorm niet omvalt. Het ideale hyacintenglas wordt ten slotte, na een aantal experimenten, uitgevonden en is tot de dag van vandaag verkrijgbaar.

Bloeiende hyacinten kwekerij Nederlands Openluchtmuseum
Bloeiende hyacinten in de kwekerij van het Nederlands Openluchtmuseum

 

Detailinformatie

Naam: Bloembolglas

Inventarisnummer: N.2097

Vervaardiger: Onbekend

Datering: Onbekend

Plaats: Onbekend

Materiaal: Glas